ਭੰਗ ਦਾ ਬੂਟਾ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਦਾਰ ਟੌਪਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ 'ਗਾਂਜਾ' ਨਹੀ: ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ

ਬਾਂਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਮਾਤਰਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਫੁੱਲਾਂ ਜਾਂ ਫਲਦਾਰ ਸਿਖਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਭੰਗ ਦਾ ਪੌਦਾ 'ਗਾਂਜੇ' ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ

ਬਾਂਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਮਾਤਰਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਫੁੱਲਾਂ ਜਾਂ ਫਲਦਾਰ ਸਿਖਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਭੰਗ ਦਾ ਪੌਦਾ 'ਗਾਂਜੇ' ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਸਟਿਸ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਗਰੇ ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਬੈਂਚ ਨੇ 29 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਾਰਕੋਟਿਕਸ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਊਰੋ (ਐਨਸੀਬੀ) ਵੱਲੋਂ ਮੁਲਜ਼ਮ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਤੋਂ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਐਨਸੀਬੀ ਵੱਲੋਂ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਭੇਜੇ ਗਏ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਸੀ।

 ਅਦਾਲਤ ਇਹ ਸੁਣਵਾਈ ਕੁਨਾਲ ਕੱਦੂ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਜ਼ਮਾਨਤ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਨਸੀਬੀ ਨੇ ਨਾਰਕੋਟਿਕ ਡਰੱਗਜ਼ ਐਂਡ ਸਾਈਕੋਟ੍ਰੋਪਿਕ ਸਬਸਟਾਂਸ (ਐਨਡੀਪੀਐਸ) ਐਕਟ ਸੈਕਸ਼ਨ 8 ਸੀ (ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ, ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਂ ਕਬਜ਼ਾ) 28 (ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼) ਅਤੇ 29 (ਅਪਰਾਧਿਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼) ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। NCB ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਵਿੱਚ ਕੁਨਾਲ ਕੱਦੂ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ ਸੀ ਅਤੇ ਕੁੱਲ 48 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੈਕੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਰੇ ਪੱਤੇ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਐਨਸੀਬੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਰੇ ਪੱਤੇ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਗਾਂਜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਦਾ ਕੁੱਲ ਵਜ਼ਨ 48 ਕਿਲੋ ਸੀ, ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਜਸਟਿਸ ਡਾਂਗਰੇ ਨੇ ਐਨਡੀਪੀਐਸ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗਾਂਜੇ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਾਂਜਾ ਭੰਗ ਦੇ ਬੂਟੇ ਦੇ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਫਲਦਾਰ ਸਿਖਰ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਫਲਦਾਰ ਸਿਖਰ ਨਾਲ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੌਦੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਫੁੱਲ ਜਾਂ ਫਲ ਦੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੀਜ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਸਿਖਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਗਾਂਜਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਬੀਜ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਸਿਖਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਂਜਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ |


ਜਸਟਿਸ ਡਾਂਗਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਐਨਸੀਬੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਦਾਰਥ ਇੱਕ ਹਰੇ ਪੱਤੇ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਖਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਦਾ ਕੋਈ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਜੀਬ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਨਮੂਨੇ (ਐਨਸੀਬੀ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਗਏ) ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪੌਦੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਸਿਖਰ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਤਣੇ ਅਤੇ ਡੰਡੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਭਿੰਨ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ।

ਜਸਟਿਸ ਡਾਂਗਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਇਹ ਮੰਨਣ ਲਈ ਵਾਜਬ ਆਧਾਰ ਹਨ ਕਿ ਬਿਨੈਕਾਰ (ਕੁਨਾਲ) ਵਪਾਰਕ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੱਦੂ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਕੱਦੂ ਦੇ ਵਕੀਲ ਮਿਥਿਲੇਸ਼ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਪੱਤੇ ਅਤੇ ਬੀਜ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਿਖਰ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਵਿੱਚ, ਐਨਡੀਪੀਐਸ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗਾਂਜਾ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥ ਨਹੀਂ ਲਿਆਏਗਾ। ਐਨਸੀਬੀ ਦੇ ਵਕੀਲ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਸ਼ਿਰਸਤ ਨੇ ਪਟੀਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕੀ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਦਾਰਥ ਗਾਂਜੇ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਇਹ ਵਪਾਰਕ ਮਾਤਰਾ ਸੀ ਤਾਂ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਦੋਂ ਜਾਂਚ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ।

Get the latest update about BOMBAY HIGH COURT, check out more about GANJA BOMBAY HIGH COURT, NCB & NARCOTIC DEPARTMENT

Like us on Facebook or follow us on Twitter for more updates.