ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ: ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਬਲੈਕਆਊਟ ਦਾ ਖਤਰਾ ਕਿਉਂ, ਜਾਣੋ ਇਹ ਚਾਰ ਕਾਰਨ

ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਬਲੈਕਆਊਟ ਦੀ............

ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਬਲੈਕਆਊਟ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅੱਠ ਪਲਾਂਟ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੁਕ ਗਏ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਕੋਲੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਹਫਤੇ ਵਿਚ ਦੋ ਵਾਰ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਛੇਤੀ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਦਮ ਨਾ ਚੁੱਕੇ ਤਾਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਲਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ 135 ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਲ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਦਾ ਕੋਲਾ ਬਚਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅੱਧੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ
ਊਰਜਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਲੀਹ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਖਪਤ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਪਤ ਵਧ ਕੇ ਚਾਰ ਅਰਬ ਯੂਨਿਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਗ ਦਾ 65 ਤੋਂ 70 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਕੋਇਲੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂਟਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਗਸਤ-ਸਤੰਬਰ 2019 ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖਪਤ 106.6 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟ ਸੀ, ਜੋ 2021 ਤੱਕ ਵਧ ਕੇ 124.2 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟ ਹੋ ਗਈ।

ਕੀਮਤ 60 ਤੋਂ 160 ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ
ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿਚ ਬਾਹਰੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੋਲੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਮਾਰਚ ਵਿਚ 60 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 160 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਹੋ ਗਈ। ਕੀਮਤ ਵਿਚ ਅਚਾਨਕ ਵਾਧੇ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਬਾਹਰੋਂ ਕੋਲੇ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਘਟ ਗਈ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕੋਲੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਕੋਲੇ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਚ 43.6 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚ ਘਰੇਲੂ ਕੋਲੇ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿਚ 17.4 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਦੇ ਇਹ ਚਾਰ ਕਾਰਨ ਹਨ
ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਜੂਝਣਾ - ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਲੀਹ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧੀ.
ਸਤੰਬਰ ਵਿਚ ਕੋਲਾ ਖਾਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਕੋਲੇ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੋਲੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਘੱਟ ਗਿਆ। ਮੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਕੋਲੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਧੀ ਹੈ।
ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਕੋਲੇ ਦਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਭੰਡਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਕੋਲਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਬਕਾਇਆ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੰਕਟ ਵਧ ਗਿਆ।

Get the latest update about coal crisis in india, check out more about india news, truescoop, electricity crisis in india & blackout in india

Like us on Facebook or follow us on Twitter for more updates.