ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ 'ਚ ਕਿਉਂ ਵਧੀ ਸ਼ੀਤ ਲਹਿਰ, ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਸਰਦੀ

ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ...

ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਰਾਜਸਥਾਨ, ਪੰਜਾਬ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਹਰਿਆਣਾ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ 'ਚ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸ਼ੀਤ ਲਹਿਰ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿਚ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਅਲਰਟ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਈਐਮਡੀ ਦੀ ਇਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਹੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ 6 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ 4.6 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਰਿਹਾ। ਸੋਮਵਾਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਠੰਡੀ ਸਵੇਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਜਦੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ 3.2 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਆਮ ਲੋਕ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਠੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ ਅਤੇ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਅੱਧ 'ਚ ਹੀ ਸਰਦੀ ਅਚਾਨਕ ਇੰਨੀ ਵਧ ਕਿਉਂ ਗਈ?

ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ‘ਲਾ ਨੀਨਾ’ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਲ ਨੀਓ ਅਤੇ ਲਾ ਨਿਆ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਤਹ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਐਲ ਨੀਓ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤਾਪਮਾਨ ਗਰਮ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾ ਨਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਠੰਡਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 9-12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਧਾਰਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭੂਮੱਧ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਹਵਾ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਪਾਰਕ ਹਵਾ, ਯਾਨੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਗਦੀ ਹਵਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸਤਹ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਠੰਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਾ ਨਿਆ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਠੰਢੇ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਗਰਮ ਮੌਸਮ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਖ਼ਤ ਠੰਢ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਰਸ਼ ਵੀ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਲਾ ਨੀਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਾਇਬੇਰੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਠੰਡੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵੱਲ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਵਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵੀ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੇਠਾਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਲਾ ਨੀਨਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ-ਕੁਸ਼ ਦੀਆਂ ਬਰਫੀਲੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੱਕ ਸਖ਼ਤ ਠੰਡ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵਾਰ ਲਾ ਨੀਨਾ ਕਾਰਨ ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ ਰਹੇਗੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲਾ ਨੀਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਠੰਡ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾ ਸਿਰਫ ਲਾ ਨੀਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਪੱਛਮੀ ਗੜਬੜੀ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਾਰਕ ਵੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।

Get the latest update about India News, check out more about truescoop news, Winter Season & India Under Cold Wave

Like us on Facebook or follow us on Twitter for more updates.