ਪੰਜਾਬ: ਬਰਤਾਨਵੀ ਦੌਰ ਦਾ 'ਹੈਰੀਟੇਜ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਡੀਆਰਐਮ ਦਫ਼ਤਰ' ਢਾਹੁਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ

ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਡਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਸਤੀ ਡੀਆਰਐਮ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੀਆਰਐਮ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ

ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਡਵੀਜ਼ਨ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਬਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਸਤੀ ਡੀਆਰਐਮ ਦਫ਼ਤਰ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੀਆਰਐਮ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਸਾਜ਼-ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹੁਣ ਪੂਰੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਉਸੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਦੌਲਤ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ ਬਾਰਡਰ 'ਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਮਾਰਕ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਡੀਆਰਐਮ ਦਫ਼ਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਜਗ੍ਹਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਸੰਨ 1905 ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰੇਲ ਪਟੜੀਆਂ ਵਿਛਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਜਦਕਿ 1865 ਵਿਚ ਮੁਲਤਾਨ-ਲਾਹੌਰ-ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ)-ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ ਬਾਰਡਰ (ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ) ਵਿਚਕਾਰ 1886 ਵਿਚ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਉਹੀ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰੇਲ ਡਵੀਜ਼ਨ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ, ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯੁੱਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਵਿਰਾਸਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਾਮਾਨ ਅਤੇ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸਟੋਰਾਂ ਅਤੇ ਗੈਸਟ ਆਫਿਸਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਮਾਨ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਪਠਾਨਕੋਟ, ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਾਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੈਕ ਵਿਛਾਉਣ ਵੇਲੇ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਲੈਵਲਰ, ਰੇਲ ਸਿਗਨਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੈਂਪ, ਰੋਡ ਰੋਲਰ, ਕੋਲੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੰਜਣ, ਤਾਪਮਾਨ ਮਾਪਣ ਲਈ ਉਪਕਰਣ, ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ, ਮਿਕਸਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਪੁਰਾਤਨ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਟੀਮ ਬਣਾਈ ਜਾਣੀ ਸੀ ਪਰ ਸਟਾਫ਼ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਅੱਧ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਅਧੂਰੀ ਪਈ ਸੀ। ਡੀਆਰਐਮ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਰਿਕਾਰਡ ਰੂਮ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ। ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਰੂਮ 60 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 1924 ਦੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਰੇਲਵੇ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਖੋਜੀ ਲੇਖਕ ਰਾਕੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੇਲਵੇ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਕਈ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀਆਂ। ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਸਿਗਨਲ ਵਿਭਾਗ, ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੇਲਵੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਇਕਾਈਆਂ ਦੇ ਸਬੂਤ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਰੇਲਵੇ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਢਾਹੁਣ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਤਹਿ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਮਲਬੇ ਦੀ ਨਿਲਾਮੀ 21 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਡੀਆਰਐਮ ਨੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਹੁਸੈਨੀਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਛਾਈਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੇਲਵੇ ਪਟੜੀ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਟ੍ਰੈਕ ਵੰਡ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਵਹਿਸ਼ੀਆਨਾ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਗਵਾਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਈ ਬੇਕਸੂਰ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਜੋ 15 ਅਗਸਤ, 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।

Get the latest update about PUNJAB NEWS UPDATE, check out more about PUNJAB NEWS LIVE, FIROZPUR DRM OFFICE, DATE OF DEMOLISHING DRM OFFICE & FIROZPUR DIVISION

Like us on Facebook or follow us on Twitter for more updates.