ਰਾਜ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022: ਕਿਵੇਂ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ, ਕਿੰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਾਰਜਕਾਲ, ਪੜ੍ਹੋ ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ

ਖੇਡ, ਕਲਾ, ਸੰਗੀਤ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਹੁੰਦੀ...

ਰਾਜ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022: ਰਾਜ ਸਭਾ 13 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ 31 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਅਸਾਮ (2), ਹਿਮਾਚਲ (1), ਕੇਰਲ (3), ਨਾਗਾਲੈਂਡ (1), ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ (1) ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ (5) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 245 ਮੈਂਬਰੀ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਇਸ ਸਮੇਂ 97 ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਰਾਜ ਸਭਾ ਅਰਥਾਤ 'ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਕੌਂਸਲ' ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸਦਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਜੋ ਪੂਰੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। Proportional Representation ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰੇਕ ਰਾਜ ਅਤੇ 2 ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ (UTs) ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕਲੇ ਤਬਾਦਲੇ ਯੋਗ ਵੋਟ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

ਰਾਜ ਸਭਾ ਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 250 ਮੈਂਬਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।  ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋ ਪ੍ਰਧਾਨ 12 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਮਜਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੇਡ, ਕਲਾ, ਸੰਗੀਤ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 238 ਮੈਂਬਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਆਓਂਦੇ ਹਨ।  ਰਾਜ ਸਭਾ ਦਾ  ਕਾਰਜਕਾਲ 6 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਤੇ  ਇਹ ਤਿਹਾਈ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ  ਹਰ 2 ਸਾਲਾਂ ਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।  ਇਸ ਲਈ 2 ਸਾਲਾਂ ਚ ਇਕ ਵਾਰ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ  ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।  ਕਿਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚੋ ਕਿੰਨੇ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣਗੇ ਇਹ ਰਾਜ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਤੇ ਤੇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।  
 ਕੀ ਹੈ ਚੋਣ ਫਾਰਮੂਲਾ :-
ਰਾਜ ਸਭਾ 'ਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਚੋਣ ( ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿਚ ਵਿਧਾਇਕਾਂ / ਖਾਲੀ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ + ਇਕ )+ ਇੱਕ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।  
ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਬੈਲਟ ਪੇਪਰ 'ਤੇ ਛਾਪੇ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਿਧਾਇਕ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਕੜਿਆਂ 1, 2, 3, 4 ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਏ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਕਲਪਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਧਾਇਕ ਤੋਂ ਰੈਂਕ 1 ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਤਰਜੀਹ ਵਾਲੀ ਵੋਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਤਣ ਲਈ, ਕਿਸੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪਹਿਲੀ ਤਰਜੀਹ ਵਾਲੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਖਾਸ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਖਿਆ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਨੂੰ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਜਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ  ਜਿੱਤਣ ਲਈ, ਇੱਕ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਟਾ ਜਾਂ ਤਰਜੀਹੀ ਵੋਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਾਰਮੂਲਾ ਹੈ = [ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ/(ਰਾਜ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ + 1)] + 1। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ ਭਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਣ 'ਤੇ ਫਾਰਮੂਲਾ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਵਾਰ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ = [(ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ x 100) / (ਖ਼ਾਲੀ ਅਸਾਮੀਆਂ + 1)] + 1 ਹੈ।


ਹਰੇਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਮੈਂਬਰ ਹਰ ਦੂਜੇ ਸਾਲ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।  ਰਾਜ ਸਭਾ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਮੈਂਬਰ ਹੀ ਵੋਟ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵਿਧਾਇਕ ਛੇ ਸਾਲ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਲਈ ਹਰ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਨਵੇਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਉੱਚ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਰਾਜ ਸਭਾ (ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸਦਨ ਹੈ ਅਤੇ ਭੰਗ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ) ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਦੇ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਮੈਂਬਰ ਹਰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਾਲੀ ਅਸਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਸਤੀਫ਼ੇ, ਮੌਤ ਜਾਂ ਅਯੋਗਤਾ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਸਾਮੀਆਂ ਉਪ-ਚੋਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੁਣੇ ਗਏ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਬਾਕੀ ਬਚੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਕਾਲਜ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਵੋਟਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਅਤੇ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਲਈ ਪੁਡੂਚੇਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਚੁਣੇ ਗਏ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Get the latest update about rajya sbha member, check out more about 2022 elections, rajya sabha, politics & true scoop punjabi

Like us on Facebook or follow us on Twitter for more updates.