ਨਿਮੋਨੀਆ ਹੋਣ 'ਤੇ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ, ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ 'ਚ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ ਇਹ ਲੱਛਣ ਤਾਂ ਨਾ ਕਰੋ ਇਗਨੋਰ

ਵਿਸ਼ਵ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦਿਵਸ 2009 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ 12 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿ...

ਵਿਸ਼ਵ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦਿਵਸ 2022: ਵਿਸ਼ਵ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦਿਵਸ 2009 ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ 12 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚੋਂ ਨਿਮੋਨੀਆ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਕੋਲੀਸ਼ਨ ਅਗੇਂਸਟ ਚਾਈਲਡ ਨਿਮੋਨੀਆ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। WHO ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ 7,40,180 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਇਕੱਲੇ ਨਿਮੋਨੀਆ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦੀ ਲਾਗ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ, ਕਾਰਨਾਂ ਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। 

ਨਮੋਨੀਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਮੋਨੀਆ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲਾਗ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਮੋਨੀਆ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਇਰਸ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਤੇ ਫੰਜਸ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਕਾਫ਼ੀ ਘਾਤਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। CDC ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, Omicron ਵਾਇਰਸ SARS-CoV-2, ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ ਅਤੇ RSV ਵਾਇਰਸ ਵੀ ਨਮੂਨੀਆ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਠੰਡਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਇੱਕ ਲੱਛਣ
ਬੁਖਾਰ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਵੋਗੇ ਕਿ ਸਰੀਰ ਠੰਡਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੇਓਕਲੀਨਿਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਵੀ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਲੱਛਣ ਹੈ।

ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਬਿਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਿਮੋਨੀਆ
ਮੇਓਕਲੀਨਿਕ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦੇ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਿਮੋਨੀਆ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟੀਆਂ, ਬੁਖਾਰ, ਖਾਂਸੀ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿਚ ਨਿਮੋਨੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
WHO ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਮੋਨੀਆ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਾਹ ਦੀ ਲਾਗ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਤੇ ਵਾਇਰਸਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਕਰਮਣ ਵਿਚ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿਚ ਪਸ ਜਾਂ ਤਰਲ ਥੈਲੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਹ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਨਿਮੋਨੀਆ ਵਿਚ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਲੱਛਣ
ਜੌਨਸ ਹੌਪਕਿਨਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਮੂਨੀਆ ਦੇ ਲੱਛਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿਚ ਲਾਗ ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਵਾਇਰਸ ਜਾਂ ਫੰਗਸ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਹੈ। ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲੇ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਨੀਲੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਨੀਲੇ ਨਹੁੰ
ਬੁਖ਼ਾਰ
ਹਰੇ, ਪੀਲੇ, ਜਾਂ ਖੂਨੀ ਬਲਗਮ ਆਉਣਾ
ਭੁੱਖ ਦੀ ਕਮੀ
ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ
ਊਰਜਾ ਦੀ ਕਮੀ
ਤੇਜ਼ ਸਾਹ
ਤੇਜ਼ ਨਬਜ਼
ਠੰਡ
ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਚੁਭਨ

ਵਾਇਰਲ ਨਮੂਨੀਆ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?
ਵਾਇਰਲ ਨਮੂਨੀਆ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸਿਰ ਦਰਦ
ਗੰਭੀਰ ਸਾਹ ਦੀ ਕਮੀ
ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਦਰਦ
ਕਮਜ਼ੋਰੀ
ਵਿਗੜਦੀ ਖੰਘ, ਆਦਿ

ਨਿਮੋਨੀਆ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
JOHNS HOPKINS ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਡਾਕਟਰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਛਾਤੀ-ਐਕਸ-ਰੇ, ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਥੁੱਕ ਦਾ ਟੈਸਟ, ਛਾਤੀ ਦਾ ਸੀਟੀ ਸਕੈਨ, ਬ੍ਰੌਨਕੋਸਕੋਪੀ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਪਲਸ ਆਕਸੀਮੀਟਰ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸ ਲਾਗ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਬੈਠੇ ਵੀ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਪਲਸ ਆਕਸੀਮੀਟਰ ਤੁਹਾਡੇ ਖੂਨ ਵਿਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਮੂਨੀਆ ਕਾਰਨ ਘਟਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਨਮੂਨੀਆ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
WHO ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਮੋਨੀਆ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਪਾਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪਹਿਲੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਨਿਮੋਨੀਆ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਨਿਮੋਨੀਆ ਦਾ ਇਲਾਜ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 7 ਤੋਂ 12 ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਰਾਹਤ ਮਿਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋਣ 'ਚ 6 ਮਹੀਨੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਨਮੂਨੀਆ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Get the latest update about cold body, check out more about lips colour, world pneumonia day & symptoms of pneumonia

Like us on Facebook or follow us on Twitter for more updates.